SYTUACJA MAKROEKONOMICZNA W 2015 R.

W 2015 r. tempo wzrostu PKB Polski, według prognoz Komisji Europejskiej, będzie zbliżone do odnotowanego w 2014 r. i wyniesie 3,2%. Motorem wzrostu PKB Polski w 2015 r., podobnie jak rok wcześniej, ma być popyt krajowy. Prognozowane jest m.in. wyższe tempo wzrostu inwestycji publicznych z uwagi na realizację nowych projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Utrzymaniu dynamiki konsumpcji prywatnej ma sprzyjać spodziewana kontynuacja poprawy sytuacji na krajowym rynku pracy.

W rezultacie w 2015 r. Polska ma być trzecią najszybciej rozwijającą się gospodarką w UE, a wyższe tempo wzrostu PKB zanotować mają jedynie Irlandia (3,5%) i Malta (3,3%). W strefie euro, będącej głównym partnerem handlowym Polski, spodziewane jest powolne ożywienie aktywności gospodarczej, a PKB ma wzrosnąć o 1,3% w 2015 r. wobec wzrostu o  0,8% w 2014 r. (w UE odpowiednio 1,7% wobec 1,3% przed rokiem). Prognozowany jest spadek poziomu średniorocznej inflacji w Polsce w 2015 r. do poziomu -0,2% (wobec -0,1% w strefie euro oraz 0,2% w UE). Zgodnie z konsensusem rynkowym w 2015 r. spodziewane są dalsze obniżki stóp procentowych w Polsce.

Wśród czynników ryzyka dla polskiej gospodarki w 2015 r. należy wymienić ryzyko geopolityczne związane z rozwojem konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, w tym ewentualne zakłócenia w ciągłości dostaw rosyjskiej ropy i gazu do Polski oraz wpływ pogorszenia koniunktury w Rosji i na Ukrainie na polski eksport.

Czynnikiem ryzyka dla dynamiki konsumpcji prywatnej w 2015 r. może być umocnienie franka szwajcarskiego, po tym jak Narodowy Bank Szwajcarii upłynnił kurs franka wobec euro, co zwiększyło poziom zadłużenia gospodarstw domowych posiadających zobowiązania w tej walucie.

Z punktu widzenia sytuacji na rynkach finansowych w 2015 r. istotne będą działania głównych banków centralnych, w tym ewentualna decyzja o rozpoczęciu podwyżek stóp procentowych przez FED. Zgodnie
z konsensusem rynkowym FED powinien rozpocząć cykl zaostrzania polityki pieniężnej w połowie 2015 r., czemu sprzyjać będzie oczekiwana kontynuacja ożywienia gospodarczego w USA i dalsza poprawa na amerykańskim rynku pracy.

Istotne znaczenie dla rynków finansowych w 2015 r. będzie miał rozwój sytuacji w Grecji, w tym kwestia współpracy nowego rządu w Atenach z tzw. Trojką (MFW, EBC i Komisja Europejska).

SYTUACJA GEOPOLITYCZNA W EUROPIE

Na rozwój polskiego rynku kapitałowego w 2015 r. będzie miała wpływ sytuacja geopolityczna w Europie Środkowo-Wschodniej, szczególnie ewentualna eskalacja konfliktu zbrojnego na Ukrainie oraz polityczne napięcia pomiędzy Rosją a Unią Europejską. Dalszy rozwój konfliktu za wschodnią granicą Polski będzie miał wpływ na rozwój polskiej gospodarki w 2015 r., ale będzie dotyczył wybranych sektorów, m. in. spożywczego lub odzieżowego i poszczególnych spółek notowanych na GPW mających silną ekspozycję handlową na Rosję i Ukrainę. Czynnikiem ryzyka dla aktywności inwestorów na rynkach kapitałowych Europy Środkowej i Wschodniej pozostaje sytuacja gospodarcza i społeczna w niektórych państwach Unii Europejskiej, związana z kryzysem zadłużenia i potrzebą wprowadzania reform strukturalnych.

PRYWATYZACJA

Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez prywatyzację, odgrywał ważną rolę w rozwoju GPW. Wprawdzie z każdym kolejnym rokiem liczba dużych spółek, które mogłyby zostać sprywatyzowane stopniowo się kurczy, to jednak Skarb Państwa cały czas jest właścicielem znaczących pakietów akcji wielu spółek już notowanych na GPW. Udział Skarbu Państwa w kapitalizacji notowanych na GPW spółek wynosił na koniec 2014 r. 16,9%.

W 2014 r. Ministerstwo Skarbu Państwa osiągnęło przychody z prywatyzacji na poziomie 1 mld zł. Największą transakcją prywatyzacyjną była sprzedaż przez Skarb Państwa w lipcu 2014 r. pakietu 65 441 629 akcji spółki PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., stanowiących 3,50% jej kapitału zakładowego. Ze sprzedaży pakietu Skarb Państwa otrzymał 121,5 mln zł, a spółka Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A została zasilona kwotą 1,204 mln zł. W 2015 r. planowane przychody z prywatyzacji są szacowane na 1,2 mld zł.

W 2015 r. i w latach kolejnych Skarb Państwa może kontynuować prywatyzację przez GPW głównie poprzez zmniejszanie udziału Skarbu Państwa w akcjonariacie spółek już notowanych. Na kształt polityki prywatyzacyjnej w kolejnych latach będzie miała wpływ m.in. kontynuacja realizacji Programu „Inwestycje Polskie”. Przychody ze sprzedaży akcji niektórych spółek z udziałem Skarbu Państwa, które według dotychczasowych planów przewidziane były do prywatyzacji, mogą zostać przeznaczone do realizacji Programu. Zgodnie z jego założeniami, w oparciu o bezterminową zgodę Rady Ministrów z dnia 27.12.2012 r., zbyte mogą zostać części pakietów spółek: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., PKO BP S.A., PZU SA po wniesieniu ich do Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) i/lub spółki Polskie Inwestycje Rozwojowe S.A. (PIR S.A.) w zależności od zapotrzebowania na środki finansowe.

INTEGRACJA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ (INTERNAL ENERGY MARKET)

Celem integracji rynku europejskiego w spójny, zharmonizowany mechanizm rynku wewnętrznego (Internal Electricity Market – IEM) jest umożliwienie wszystkim uczestnikom rynku udziału w trans-granicznym obrocie energią elektryczną. Ekonomicznymi wyznacznikami tego celu jest maksymalizacja łącznego efektu ekonomicznego (tzw. social welfare) uczestników rynku tj. odbiorców energii, wytwórców i właścicieli połączeń trans-granicznych (operatorów sieci przesyłowych) oraz dążenie do wyrównania cen energii na sąsiadujących ze sobą rynkach.  Jako rozwiązanie docelowe, zapewniające połączenie rynków krajowych (market coupling – MC) dla Rynku Dnia Następnego, przyjęto opracowany przez giełdy Europy Zachodniej model Price Coupling of Regions – PCR, a dla Rynku Dnia Bieżącego model Cross-border Intra-day – XBID.

TGE przygotowuje się do pełnoprawnego uczestnictwa w rynku MRC (Multi Regional Coupling) funkcjonującego wspólnie od maja br. w oparciu o model PCR (Price Coupling of Regions),  obejmującego aktualnie Skandynawię, Europę Centralno-Zachodnią i półwysep Iberyjski. Polska uczestniczy w tym rynku częściowo, na razie tylko poprzez połączenie z krajami skandynawskimi za pośrednictwem kabla SwePol Link. W końcu sierpnia 2014 r. zostały uzgodnione z URE i PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.) wspólne działania zmierzające do objęcia wszystkich połączeń trans-granicznych mechanizmem Market Coupling opartym o model PCR. Dotyczyć to będzie połączeń PL-LT, PL-DE, PL-CZ i PL-SK.

TGE zamierza być pełnym członkiem PCR i w ramach rynku MRC realizować od początku funkcję operatora rynku krajowego (Nominated Electricity Market Operator – NEMO), a w niedługim czasie pełnić również rotacyjną funkcję tzw. koordynatora Market Coupling (Market Coupling Operator – MCO) na połączonym rynku europejskim. Są to funkcje opisane w projekcie rozporządzenia UE w zakresie Alokacji Zdolności Przesyłowych i Zarządzania Ograniczeniami (CACM). Obecnie trwają uzgodnienia ostatecznych zapisów tego rozporządzenia, które powinno zostać opublikowane i wejść w życie na początku 2015 r.

RYNEK GAZU – ROZPORZĄDZENIE O DYWERSYFIKACJI DOSTAW GAZU

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 października 2000 r. w sprawie minimalnego poziomu dywersyfikacji dostaw gazu z zagranicy przewiduje, że maksymalny udział gazu importowanego z jednego kraju pochodzenia, w stosunku do całkowitej wielkości gazu importowanego w danym roku, nie może być wyższy niż: 59% - w latach 2015-2018 oraz 49% - w latach 2019-2020. Przepis ten dotyczy przedsiębiorstw energetycznych, które mają lub będą miały wydane koncesje na prowadzenie obrotu gazem ziemnym z zagranicą.

Rozporządzenie w obecnym brzmieniu utrudnia działalność przedsiębiorstwom energetycznym zajmującym się obrotem gazem pod względem ekonomicznym i technicznym poprzez konieczność zakupu droższego gazu z trudno dostępnych kierunków.

Obowiązek dywersyfikacji obejmuje również dostawy LNG do terminala w Świnoujściu, co może mieć wpływ na jego pełne wykorzystanie, ponieważ spółki obrotu będą musiały dywersyfikować dostawy LNG spoza UE za pomocą dostaw gazu ziemnego spoza UE.

Rozporządzenie, od czasu wejścia Polski do UE, nie zostało dotychczas dostosowane do przepisów wspólnotowych, w związku z czym Ministerstwo Gospodarki poinformowało w grudniu 2014 r., że projekt nowego rozporządzenia czeka na wpisanie do wykazu prac Rady Ministrów, a następnie zostanie przekazany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych.

Zmiana rozporządzenia w 2015 r. na pewno przyczyni się do rozwoju giełdowego rynku gazu, pojawienia się nowych graczy i zwiększenia konkurencji.